Kỳ 21: Bệnh động mạch cảnh là gì?

Động mạch cảnh là những mạch máu mang máu giàu oxy từ tim đến vùng đầu và não. Nằm ở mỗi bên cổ, bạn có thể dễ dàng cảm nhận được những động mạch này đang đập bằng cách đặt ngón tay nhẹ nhàng lên hai bên cổ. Các động mạch cảnh cung cấp máu cho phần lớn phía trước của não, nơi có chức năng tư duy, lời nói, tính cách, giác quan và vận động của toàn bộ cơ thể. Khi động mạch cảnh bị bệnh, sẽ gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến hoạt động của não bộ.

BS Đỗ Nam Khánh & BS YHCT Nguyễn Mạnh Linh

– Phòng khám Chuyên khoa Y học cổ truyền Sao Đại Việt –

Kỳ 21: Bệnh động mạch cảnh là gì?

1. Bệnh động mạch cảnh là gì?

Bệnh động mạch cảnh được định nghĩa là sự thu hẹp hoặc tắc nghẽn của động mạch do tích tụ mảng bám. Sự hình thành chậm của mảng bám (là sự tích tụ của cholesterol, canxi và các tế bào khác trong thành động mạch) là do huyết áp cao, tiểu đường, sử dụng thuốc lá, cholesterol trong máu cao và các yếu tố nguy cơ có thể điều chỉnh được khác.

Theo thời gian, sự thu hẹp này cuối cùng có thể trở nên nghiêm trọng đến mức gây tắc nghẽn làm giảm lưu lượng máu đến não và có thể gây đột quỵ. Đột quỵ cũng có thể xảy ra nếu một mảnh mảng bám hoặc cục máu đông vỡ ra khỏi thành động mạch cảnh và di chuyển đến các động mạch nhỏ hơn trong não.

Đột quỵ cũng có thể do các vấn đề về van tim, suy tim hoặc rung nhĩ hoặc nếu chảy máu xảy ra trong mô não. Tuy nhiên, bệnh động mạch cảnh là một trong những nguyên nhân phổ biến nhất gây đột quỵ. Theo Hội đồng Đột quỵ Quốc gia Hoa Kỳ, có tới hơn một nửa số ca đột quỵ ở Hoa Kỳ xảy ra do bệnh động mạch cảnh.

2. Triệu chứng của bệnh động mạch cảnh như thế nào?

Thường không có dấu hiệu cảnh báo sớm cho các dạng bệnh động mạch cảnh. Đối với nhiều người, dấu hiệu rõ ràng đầu tiên thường là cơn thiếu máu thoáng qua hoặc đột quỵ nhỏ. Các triệu chứng của hai tình trạng này tương tự nhau và có thể bao gồm nhìn mờ hoặc mất thị lực; ngứa ran quanh miệng, khó nói, không thể cử động cánh tay hoặc chân bình thường, không có khả năng cảm nhận ở một phần cơ thể và hiếm khi đau đầu dữ dội, đột ngột.

Sự khác biệt giữa đột quỵ và cơn thiếu máu thoáng qua là các triệu chứng của cơn thiếu máu thoáng qua không tồn tại vĩnh viễn mà chỉ kéo dài từ vài phút đến 24 giờ. Tình trạng này là một dấu hiệu cảnh báo rất rõ ràng; mặc dù các triệu chứng có thể giải quyết hoàn toàn, nhưng sự xuất hiện của cơn thiếu máu thoáng qua cung cấp cho những người có nguy cơ bị đột quỵ vĩnh viễn một cơ hội để phòng tránh.

3. Các yếu tố nguy cơ gây bệnh động mạch cảnh là gì?

Bệnh động mạch cảnh là một phần của hệ thống tuần hoàn động mạch và có các yếu tố nguy cơ như:

  • Tiền sử gia đình bị xơ vữa động mạch.
  • Tuổi: Đàn ông có nguy cơ cao hơn trước 75 tuổi, phụ nữ có nguy cơ cao hơn sau 75 tuổi.
  • Hút thuốc
  • Tăng huyết áp
  • Bệnh tiểu đường
  • Cholesterol cao, và đặc biệt là một lượng cao “lipoprotein mật độ thấp” (hay LDL, dạng cholesterol xấu).

Quan trọng nhất, nếu bạn bị bệnh xơ vữa động mạch bạn sẽ có nguy cơ cao mắc bệnh động mạch cảnh và đột quỵ.

4. Chẩn đoán bệnh động mạch cảnh như thế nào?

Việc chẩn đoán bệnh động mạch cảnh thường dựa trên siêu âm kiểm tra động mạch cảnh. Ngoài ra, có thể được chẩn đoán bằng hình ảnh chụp mạch cộng hưởng từ (MRI) hoặc hình ảnh động mạch tiêu chuẩn.

5. Điều trị bệnh động mạch cảnh như thế nào?

Điều trị bệnh động mạch cảnh thông thường bao gồm kiểm soát các yếu tố nguy cơ gây tắc nghẽn động mạch, thường là thuốc chống kết tập tiểu cầu và đôi khi điều trị để mở động mạch cảnh bị hẹp bằng cách nong mạch và đặt stent, hoặc bằng thủ thuật phẫu thuật. Tùy theo mức độ hẹp của động mạch và tình trạng sức khỏe tổng thể của người bệnh mà bác sĩ sẽ lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp.

Bất kỳ ai có bất kỳ mức độ hẹp nào của động mạch cảnh, hoặc có tiền sử đột quỵ hoặc cơn thiếu máu thoáng qua, nên bỏ thuốc lá (thuốc lào) ngay lập tức, kiểm soát huyết áp tốt không để cơn tăng huyết áp, kiểm soát tốt mỡ máu không để cao.

Những người bị tắc nghẽn động mạch cảnh nặng (thường tắc nghẽn từ 60-70% trở lên) và mảng bám giới hạn trong một khu vực rất nhỏ ở phần giữa của động mạch có thể được đề nghị điều trị phẫu thuật gọi là cắt nội mạc động mạch cảnh.

Một phương pháp điều trị nội mạch “không phẫu thuật” mới sử dụng nong mạch và đặt stent để mở các động mạch cảnh bị tắc. Thủ thuật này có độ an toàn cao, ít xâm lấn và đem lại hiệu quả cao cho người bệnh.

6. Có thể phòng ngừa bệnh động mạch cảnh không?

Bệnh lý động mạch cảnh hoàn toàn có thể phòng ngừa tốt nếu ta biết cách kiểm soát tốt yếu tố nguy cơ. Mỡ máu cao là kẻ thù số 1 của bệnh lý này. Vì vậy phải kiểm soát tốt mỡ máu bằng việc có một chế độ ăn uống hợp lý, tích cực luyện tập. Khi bị mỡ máu cao, ngoài việc sử dụng thuốc theo đơn của bác sĩ thì cần khám y học cổ truyền để dùng thuốc điều hòa lại chức năng của các tạng phủ bị suy yếu. Có như vậy, mới điều trị được gốc bệnh.

Tránh xa khói thuốc lá (thuốc lào) vì khói thuốc làm tăng nguy cơ xơ vữa mạch máu.

Định kỳ cũng nên đi xét nghiệm mỡ máu, khám mạch máu tại các cơ sở chuyên khoa để đánh giá tình trạng của mạch máu nhất là động mạch cảnh.

Mời quý độc giả đón đọc kỳ 22 của chuyên đề: “Vấn đề của hệ tim mạch”.

Chuyên mục được sự đồng hành của Công ty CP truyền thông chăm sóc sức khỏe Sao Đại ViệtPhòng khám chuyên khoa Y học cổ truyền Sao Đại Việt – Sàn thương mại điện tử: alosuckhoe.vn – Thành viên Hội Giáo dục chăm sóc sức khỏe cộng đồng Việt Nam.

Địa chỉ: Số 18 Nguyễn Đổng Chi, phường Cầu Diễn, quận Nam Từ Liêm, TP Hà Nội.

Điện thoại: 0243.207.26.26 – Di động: 084.777.6863

www.facebook.com/toasangtroiyeuthuong

website:https://saodaiviet.vn

Email: saodaiviet.vn@gmail.com     Trực tuyến trên Zoom vào 20h thứ 7 với ID 759.759.7559    MK 99999    

YouTube & Tiktok : Sao Đại Việt

 

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.