Béo phì – bệnh của thế kỷ 21

Béo phì là một loại bệnh đặc biệt, nó có thể không gây hậu quả nghiêm trọng nhưng lại là nguyên nhân của nhiều chứng bệnh nguy hiểm khác như: gan nhiễm mỡ, nhồi máu cơ tim, thậm chí tăng nguy cơ mắc ung thư… Béo phì là một tình trạng xảy ra khi một người có trọng lượng hoặc chất béo dư thừa có thể ảnh hưởng đến sức khỏe của họ, nhưng có phải cứ béo là béo phì, bệnh béo phì ảnh hưởng đến sức khỏe người bệnh như thế nào, cách phòng chống và chữa trị bệnh béo phì đang là mối quan tâm của nhiều người. Bài viết này sẽ giải đáp các thắc mắc này của các bạn!

1. Béo phì là gì?

Béo phì là tình trạng xảy ra khi một người có trọng lượng cơ thể hoặc lượng chất béo trong cơ thể dư thừa có thể ảnh hưởng đến sức khỏe của họ. Thông thường, bác sĩ sẽ gợi ý rằng một người bị béo phì nếu họ có chỉ số khối cơ thể (BMI) cao.

Vậy (BMI) là gì ?

BMI là một công cụ mà bác sĩ sử dụng để đánh giá xem một người có cân nặng phù hợp với độ tuổi, giới tính và chiều cao của họ hay không. Nó kết hợp trọng lượng của một người tính bằng kilôgam chia cho bình phương chiều cao của họ tính bằng mét.

Chỉ số BMI từ 25 đến 29,9 cho ta thấy một người đang mang cân nặng vượt mức. Một người bị béo phì nếu BMI của họ từ 30 trở lên.

Một số yếu tố khác – chẳng hạn như tỷ lệ eo trên hông, tỷ lệ eo trên chiều cao, lượng và sự phân bố chất béo – cũng đóng một vai trò trong việc xác định cân nặng của họ khỏe mạnh như thế nào.

Nếu một người bị béo phì, Béo phì có thể làm tăng nguy cơ phát triển các tế bào bệnh khác như huyết áp cao , bệnh tiểu đường loại 2 và bệnh tim mạch, bệnh gút, bệnh viêm khớp và một số loại ung thư.

2. Các nguyên nhân dẫn tới bệnh béo phì

2.1.Tiêu thụ quá nhiều calo

Khi một người tiêu thụ nhiều calo hơn mức họ sử dụng làm năng lượng, cơ thể của họ sẽ tích trữ thêm calo dưới dạng chất béo. Chất béo này có thể dẫn đến bệnh béo phì.

Ngoài ra, một số loại thực phẩm và đồ uống có chứa nhiều chất béo và đường – có nhiều khả năng dẫn đến tăng cân.

Những món có xu hướng làm tăng nguy cơ tăng cân bao gồm:

  • đồ ăn nhanh.
  • thực phẩm chiên, chẳng hạn như khoai tây chiên.
  • thịt béo và thịt đã qua chế biến.
  • nhiều sản phẩm từ sữa.
  • thực phẩm có thêm đường, chẳng hạn như bánh nướng, ngũ cốc ăn sáng làm sẵn và bánh quy.
  • thực phẩm có chứa đường ẩn, chẳng hạn như tương cà và nhiều loại thực phẩm đóng hộp và đóng gói khác.
  • nước trái cây có đường, nước ngọt và đồ uống có cồn.
  • thực phẩm đã qua chế biến, có hàm lượng carbohydrate cao, chẳng hạn như bánh mì và bánh mì tròn.

2.2. Có lối sống ít vận động

Nhiều người trẻ có lối sống ít vận động hơn nhiều so với cha mẹ và ông bà của họ, điều đó dẫn đến họ dễ mắc bệnh béo phì hơn những người trong gia đình.

Một số ví dụ về thói quen ít vận động bao gồm:

 

  • Ngồi làm việc trong văn phòng nhiều ít vận động chân tay
  • Ngồi chơi trò chơi trên máy tính nhiều ít thực hiện các hoạt động thể chất bên ngoài
  • Đi đến các địa điểm bằng ô tô thay vì đi bộ hoặc đi xe đạp

Một người càng ít di chuyển, họ càng đốt cháy ít calo hơn. Ngoài ra, hoạt động thể chất ảnh hưởng đến cách hoạt động của hormone của một người và hormone đó có tác động đến cách cơ thể xử lý thức ăn.

Một số nghiên cứu đã gợi ý rằng hoạt động thể chất có thể giúp giữ mức insulin ổn định hơn so với những người ít vận động. Mức insulin không ổn định đó có thể là lý do dẫn đến tăng cân.

2.3. Ngủ không đủ giấc

Một số nghiên cứu của các nhà khoa học đã chỉ ra rằng thiếu ngủ làm tăng nguy cơ tăng cân và phát triển bệnh béo phì.

Các nhà nghiên cứu đã nghiên cứu trên 28.000 trẻ em và 15.000 người lớn ở Vương quốc Anh từ năm 1977 đến năm 2012. Họ kết luận rằng thiếu ngủ làm tăng đáng kể nguy cơ béo phì ở cả người lớn và trẻ em.

Nhóm nghiên cứu cho rằng thiếu ngủ có thể dẫn đến béo phì vì nó có thể dẫn đến thay đổi nội tiết tố làm tăng cảm giác thèm ăn. Khi một người ngủ không đủ giấc, cơ thể họ sản xuất ghrelin , là một loại hormone kích thích sự thèm ăn.

Đồng thời, thiếu ngủ cũng làm giảm khả năng sản xuất leptin, một loại hormone ngăn chặn sự thèm ăn.

3. Béo phì có tự khỏi không?

Một người bị béo phì càng lâu thì họ càng khó có khả năng giảm cân.

Một Nghiên cứu năm 2015 ở chuột gợi ý rằng một người càng mang nhiều chất béo, cơ thể của họ càng ít có khả năng đốt cháy chất béo vì một loại protein được gọi là sLR11.

Có vẻ như một người càng béo, cơ thể của họ sẽ sản xuất càng nhiều sLR11. Protein ngăn chặn khả năng đốt cháy chất béo của cơ thể, khiến họ khó giảm cân hơn.

4. Làm thế nào để chẩn đoán béo phì?

Ở đây Sao Đại Việt đưa ra một số biện pháp khá chính xác để chẩn đoán béo phì:

  • Kiểm tra độ dày nếp gấp của vùng mỡ bụng.
  • Kiểm tra so sánh giữa eo và hông
  • Các xét nghiệm sàng lọc, chẳng hạn như siêu âm , chụp CT và quét MRI
  • Đo lượng mỡ quanh eo.

Nếu bạn cảm thấy các dấu hiệu của bệnh béo phì, hoặc bất kỳ các dấu hiệu báo hiệu cơ thể bạn đang mắc bệnh, hãy hẹn gặp bác sĩ ngay lập tức để được đánh giá kỹ lưỡng về tình trạng sức khỏe của mình. Nếu bạn không điều trị, tình trạng sức khỏe có thể trở nên tồi tệ hơn nhiều.

Các bác sĩ cũng có thể yêu cầu một số xét nghiệm để giúp chẩn đoán các nguy cơ sức khỏe liên quan đến béo phì. Các xét nghiệm đó bao gồm:

  • Xét nghiệm máu để kiểm tra cholesterol và glucose.
  • Xét nghiệm chức năng gan.
  • Tầm soát bệnh tiểu đường.
  • Xét nghiệm tuyến giáp.
  • Kiểm tra tim, kiểm tra điện tâm đồ (ECG hoặc EKG).

5. Các biến chứng của bệnh béo phì là gì?

Tỷ lệ mỡ trong cơ thể cao sẽ gây căng thẳng cho xương cũng như các cơ quan nội tạng trong cơ thể. Nó cũng làm tăng tình trạng viêm trong cơ thể, là một yếu tố nguy cơ gây ung thư. Béo phì cũng là một yếu tố chính của bệnh tiểu đường loại 2.

Béo phì có liên quan đến một số biến chứng sức khỏe , một số biến chứng có thể đe dọa tính mạng nếu không được điều trị như:

  • Bệnh tiểu đường loại 2.
  • Bệnh tim.
  • Huyết áp cao.
  • Một số bệnh ung thư ( vú , ruột già và nội mạc tử cung).
  • Bệnh túi mật.
  • Bệnh gan nhiễm mỡ.
  • Cholesterol cao.
  • Ngưng thở khi ngủ và các vấn đề về hô hấp khác.
  • Viêm khớp.

6. Điều trị béo phì như thế nào?

Nếu bạn đang bị béo phì và không thể tự giảm cân ở nhà, hãy liên hệ với cơ sở y tế gần nhà, chuyên gia dinh dưỡng, bác sĩ trị liệu, nhân viên chăm sóc sức khỏe . Bác sĩ sẽ làm việc với bạn để thực hiện các thay đổi lối sống cần thiết. Đôi khi, họ cũng có thể đề nghị dùng thuốc hoặc phẫu thuật giảm cân.

6.1.Điều trị bằng thay đổi lối sống và hành vi?

Lên một chương trình tập thể dục có cấu trúc và tăng cường hoạt động hàng ngày – tập đều 300 phút một tuần – sẽ giúp xây dựng một sức khỏe dẻo dai, sức bền và sự trao đổi chất của cơ thể tốt hơn.

Lựa chọn thực phẩm để giúp có một chế độ ăn tốt để phát triển một kế hoạch ăn uống lành mạnh phù hợp với bạn.

6.2 Điều trị béo phì bằng thuốc hoặc thực phẩm bổ sung?

Bác sĩ kê một số loại thuốc giảm cân theo toa bên cạnh kế hoạch ăn uống và tập thể dục cho bệnh nhân.

Thuốc thường chỉ được kê theo đơn nếu các phương pháp giảm cân khác không hiệu quả và nếu bạn có chỉ số BMI từ 27,0 trở lên ngoài các vấn đề sức khỏe liên quan đến béo phì.

Thuốc giảm cân theo toa có thể ngăn chặn sự hấp thụ chất béo hoặc ngăn chặn sự thèm ăn. Các chất sau được Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm (FDA) phê duyệt để sử dụng lâu dài (ít nhất 12 tuần):

  • phentermine / topiramate (Qsymia)
  • naltrexone / bupropion
  • liraglutide (Saxenda)
  • orlistat (Alli, Xenical), loại duy nhất được FDA chấp thuận để sử dụng cho trẻ em từ 12 tuổi trở lên

Những loại thuốc này có thể có tác dụng phụ khó chịu. Ví dụ, orlistat có thể dẫn đến đi tiêu nhiều dầu và thường xuyên, đi cầu gấp và đầy hơi.

Trong quá trình sử dụng các bác sỹ sẽ theo dõi quá trình sử dụng thuốc và hướng dẫn các bạn có một quá trình giảm cân tốt nhất

Ngoài ra cũng có thể sử dụng các thực phẩm bổ sung để hỗ trợ quá trình chữa béo phì cũng như đảm bảo cho người béo phì có đủ dinh dưỡng trong quá trình điều trị tránh hiện tượng “suy nhược ngược” – người bị béo phì sau khi giảm cân bị suy dinh dưỡng nặng và ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe.

6.3.Điều trị giảm cân bằng phẫu thuật?

Phẫu thuật hoạt động bằng cách hạn chế lượng thức ăn bạn có thể ăn thoải mái hoặc bằng cách ngăn cơ thể hấp thụ thức ăn và calo. Đôi khi nó có thể làm cả hai. Phẫu thuật giảm cân không phải là một giải pháp nhanh chóng. Đây là một cuộc phẫu thuật lớn và có thể có những rủi ro nghiêm trọng. Tuy nhiên, các lựa chọn không phẫu thuật không phải lúc nào cũng hiệu quả trong việc giúp những người béo phì giảm cân và giảm nguy cơ mắc các bệnh đi kèm.

Các loại phẫu thuật giảm cân bao gồm:

  • Phẫu thuật dạ dày.( Trong quy trình này , bác sĩ phẫu thuật tạo một túi nhỏ ở đầu dạ dày kết nối trực tiếp với ruột non của bạn. Thức ăn và chất lỏng đi qua túi và vào ruột, đi qua hầu hết dạ dày. Nó còn được gọi là phẫu thuật cắt bỏ dạ dày Roux-en-Y (RYGB).)
  • Băng thông dạ dày có thể điều chỉnh bằng nội soi (LAGB). (LAGB tách dạ dày của bạn thành hai túi bằng cách sử dụng một dải.)
  • Giải phẫu dạ dày tay áo. (Phẫu thuật này loại bỏ một phần dạ dày của bạn.)
  • Chuyển hướng tụy ngược dòng với tắc tá tràng. (Phẫu thuật này loại bỏ hầu hết dạ dày của bạn.)

7. Làm thế nào bạn có thể ngăn ngừa béo phì?

Sự gia tăng đáng kể về béo phì và các bệnh liên quan đến béo phì trong vài thập kỷ qua là lý do mà các cộng đồng, xã hội và cả thế giới đang chú trọng đến các hoạt động và lựa chọn thực phẩm lành mạnh hơn để giúp lật ngược tình thế đối với bệnh béo phì.

Ở cấp độ cá nhân, quý vị có thể giúp ngăn ngừa tăng cân và béo phì bằng cách thực hiện các lựa chọn lối sống lành mạnh hơn:

  • Cố gắng tập thể dục vừa phải như đi bộ, bơi lội hoặc đi xe đạp từ 20 đến 30 phút mỗi ngày.
  • Ăn uống điều độ bằng cách chọn các loại thực phẩm giàu dinh dưỡng như trái cây, rau, ngũ cốc nguyên hạt và protein nạc .
  • Ăn các loại thực phẩm giàu chất béo, nhiều calo một cách điều độ.

Trên đây là các thông tin chi tiết về căn bệnh béo phì, cách phòng ngừa, và các lời khuyên hữu ích khác liên quan đến căn bệnh này. Xin cảm ơn các bạn đã theo dõi bài viết này từ Sao Đại Việt, chúc các bạn nhiều niềm vui và sức khỏe trong cuộc sống!

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *